Служба падтрымкі кліентаў Сеткі АЗС: 6-431-431

Агляд заканадаўства, якое рэгламентуе працу з грамадзянамі

У Рэспубліцы Беларусь прыняты шэраг нарматыўных актаў, мэта якіх даць гарантыі грамадзянам для звароту ў дзяржаўныя органы.

Права грамадзян на зварот – адно з найбольш важных канстытуцыйных правоў. У артыкуле 40 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь прадугледжана, што кожны мае права накіроўваць асабістыя і калектыўныя звароты ў дзяржаўныя органы. Дзяржаўныя органы, а таксама службовыя асобы, абавязаны разгледзець зварот і даць адказ па сутнасці ў вызначаны законам тэрмін. Адмова ад разгляду павінна быць пісьмова матывавана.

У Беларусі парадак звароту грамадзян з прапановамі, заявамі і скаргамі, а таксама парадак іх разгляду ўстаноўлены Законам ад 18 ліпеня 2011 г. №300-3 “Аб зваротах грамадзян і юрыдычных асоб” (у рэдакцыі Закона Рэспублікі Беларусь ад 15.07.2015 г. №306-З ).

Закон выкарыстоўвае тэрміны і іх азначэнні:

  • зварот – індывідуальныя або калектыўныя заява, прапанова, скарга, выкладзеныя ў пісьмовай, электроннай ці вуснай форме;
  • заява – хадайніцтва аб садзейнічанні ў рэалізацыі правоў, свабод і (або) законных інтарэсаў заяўніка, не звязанае з іх парушэннем, а таксама паведамленне аб парушэнні актаў заканадаўства, недахопах у працы дзяржаўных органаў, іншых арганізацый (службовых асоб), індывідуальных прадпрымальнікаў;
  • прапанова – рэкамендацыя па паляпшэнні дзейнасці арганізацый, індывідуальных прадпрымальнікаў, удасканаленні прававога рэгулявання адносін у дзяржаўным і грамадскім жыцці, вырашэнні пытанняў эканамічнай, палітычнай, сацыяльнай і іншых сфер дзейнасці дзяржавы і грамадства;
  • скарга – патрабаванне аб узнаўленні правоў, свабод і (або) законных інтарэсаў заяўніка, парушаных дзеяннямі (бяздзейнасцю) арганізацый, грамадзян, у тым ліку індывідуальных прадпрымальнікаў;
  • заяўнік – грамадзянін або юрыдычная асоба, якія падалі (падаюць) зварот;
  • пісьмовы зварот – зварот заяўніка, выкладзены ў пісьмовай форме, у тым ліку заўвагі і (або) прапановы, унесеныя ў кнігу заўваг і прапаноў;
  • электронны зварот – зварот заяўніка, які паступіў на адрас электроннай пошты арганізацыі альбо размешчаны ў спецыяльнай рубрыцы на афіцыйным сайце арганізацыі ў глабальным камп’ютарным сеціве Інтэрнэт;
  • вусны зварот – зварот заяўніка, выкладзены ў ходзе асабістага прыёму.

У адпаведнасці з палажэннямі Закона звароты адрасуюцца службовым асобам органаў, устаноў, арганізацый і прадпрыемстваў, у кампетэнцыю якіх уваходзіць рашэнне пастаўленых у зваротах пытанняў. Звароты грамадзян падлягаюць рэгістрацыі і абавязковаму разгляду. Службовыя асобы ў межах сваёй кампетэнцыi абавязаны ўсебакова і поўна разгледзець зварот, прыняць неабходныя меры для яго аб'ектыўнага рашэння і паведаміць грамадзянам аб выніках разгляду. У мэтах поўнага, хуткага і правільнага рэагавання на звароты заканадаўца ўстанавіў дакладныя патрабаванні да зваротаў грамадзян.

1. ПАРАДАК ПАДАЧЫ ЗВАРОТАЎ І НАКІРАВАННЯ ІХ ДЛЯ РАЗГЛЯДУ Ў АДПАВЕДНАСЦІ З ІХ КАМПЕТЭНЦЫЯМІ

1.1. Звароты падаюцца заяўнікамі ў пісьмовай або электроннай форме, а таксама выкладаюцца ў вуснай форме. Пісьмовыя звароты падаюцца нарачным (кур’ерам), па пошце, у ходзе асабістага прыёму, шляхам унясення заўваг і (або) прапаноў у кнігу заўваг і прапаноў. Вусныя звароты выкладаюцца падчас асабістага прыёму.

1.2. Звароты падаюцца ў арганізацыі, да кампетэнцыі якіх адносіцца вырашэнне пытанняў, выкладзеных у зваротах.

1.3. Арганізацыі пры паступленні да іх пісьмовых або электронных зваротаў з пытаннямі, вырашэнне якіх не адносіцца да іх кампетэнцыі, на працягу пяці працоўных дзён накіроўваюць звароты для разгляду арганізацыям у адпаведнасці з іх кампетэнцыяй і паведамляюць пра гэта заяўнікам у той жа тэрмін альбо ў той жа тэрмін у парадку, устаноўленым Законам, пакідаюць звароты без разгляду па сутнасці і паведамляюць пра гэта заяўнікам з тлумачэннем, у якую арганізацыю і ў якім парадку трэба звярнуцца для вырашэння пытанняў, выкладзеных у зваротах.

1.4. Калі вырашэнне пытанняў, выкладзеных падчас асабістага прыёму, не адносіцца да кампетэнцыі арганізацыі, у якой праводзіцца асабісты прыём, адпаведныя службовыя асобы не разглядаюць зварот па сутнасці, а тлумачаць, у якую арганізацыю трэба звярнуцца для вырашэння пытанняў, выкладзеных у звароце.

Калі для вырашэння пытання, выкладзенага ў вусным звароце адносна кампетэнцыі арганізацыі, у якой праводзіцца асабісты прыём, патрабуюцца дадатковае вывучэнне і праверка, зварот выкладаецца заяўнікам у пісьмовай форме і падлягае разгляду ў парадку, устаноўленым Законам для пісьмовых зваротаў.

1.5. Забараняецца накіроўваць скаргі ў арганізацыі, дзеянні (бяздзеянне) якіх абскарджваюцца, за выключэннем выпадкаў, калі разгляд такой катэгорыі зваротаў адносіцца да выключнай кампетэнцыі гэтых арганізацый.

2. ПАТРАБАВАННІ ДА ЗВАРОТАЎ

2.1. Звароты выкладаюцца на беларускай або рускай мове.

2.2. Пісьмовыя і электронныя звароты грамадзян павiнны змяшчаць:

  • назву і (або) адрас арганізацыі альбо пасаду асобы, якім накіроўваецца зварот;
  • прозвішча, уласнае імя, імя па бацьку (калі такое маецца) або ініцыялы грамадзяніна, адрас яго месца жыхарства (месца знаходжання);
  • выкладанне сутнасці звароту;
  • асабісты подпіс грамадзяніна (грамадзян) – для пісьмовых зваротаў;
  • адрас электроннай пошты – для электронных зваротаў.

2.3. Пісьмовыя і электронныя звароты юрыдычных асоб павiнны змяшчаць:

  • назву і (або) адрас арганізацыі альбо пасаду асобы, якая накіроўвае зварот;
  • поўную назву юрыдычнай асобы і яе месца знаходжання;
  • выкладанне сутнасці звароту;
  • прозвішча, уласнае імя, імя па бацьку (калі такое маецца) кіраўніка або асобы, упаўнаважанай ва ўстаноўленым парадку падпісваць звароты;
  • асабісты подпіс кіраўніка або асобы, упаўнаважанай ва ўстаноўленым парадку падпісваць звароты, завераны пячаткай юрыдычнай асобы – для пісьмовых зваротаў;
  • адрас электроннай пошты – для электронных зваротаў.

2.4. Заўвагі і (або) прапановы ўносяцца ў кнігу заўваг і прапаноў у адпаведнасці з формай кнігі заўваг і прапаноў, устаноўленай Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь.

2.5. Тэкст зварота павінен паддавацца прачытанню. Рукапісныя звароты павінны быць напісаны выразным, разборлівым почыркам. Не дапускаецца ўжыванне ў зваротах нецэнзурных альбо абразлівых слоў ці выразаў.

3. РАЗГЛЯД ЗВАРОТАЎ

3.1. Пісьмовыя і электронныя звароты лічацца разгледжанымі па сутнасці, калі разгледжаны ўсе выкладзеныя ў іх пытанні, прыняты належныя меры па абароне, забеспячэнні рэалізацыі, аднаўленні правоў, свабод і (або) законных інтарэсаў заяўнікаў і ім накіраваны пісьмовыя адказы.

Пісьмовыя адказы могуць не накіроўвацца заяўнікам, калі для вырашэння выкладзеных у зваротах пытанняў здзейснены пэўныя дзеянні (выкананы работы, аказаны паслугі) у прысутнасці заяўнікаў. Вынікі разгляду названых зваротаў па сутнасці афармляюцца з дапамогай здзяйснення заяўнікамі адпаведных запісаў на зваротах альбо ў кнізе заўваг і прапаноў, што завяраюцца подпiсам заяўнікаў, або складання асобнага дакумента, які пацвярджае здзяйсненне гэтых дзеянняў (выкананне работ, аказанне паслуг).

3.2. Адказы на электронныя звароты, а таксама паведамленні заяўнікаў аб пакіданні іх электронных зваротаў без разгляду па сутнасці, аб накіраванні электронных зваротаў для разгляду арганізацыям у адпаведнасці з іх кампетэнцыяй, спыненні перапіскі, прадаўжэнні тэрміну разгляду зваротаў накіроўваюцца на адрас электроннай пошты заяўнікаў, пазначаны ў электронных зваротах.

На электронныя звароты даюцца пісьмовыя адказы (пісьмовыя паведамленні) у выпадках, калі заяўнік у сваім электронным звароце просіць накіраваць пісьмовы адказ (пісьмовае паведамленне) або ў электронным звароце адсутнічае адрас электроннай пошты.

3.3. Вусныя звароты лічацца разгледжанымі па сутнасці, калі разгледжаны ўсе выкладзеныя ў іх пытанні, прыняты належныя меры па абароне, забеспячэнні рэалізацыі, аднаўленні правоў, свабод і (або) законных інтарэсаў заяўнікаў, і адказы абвешчаны заяўнікам у ходзе асабістага прыёму, на якім выкладзены вусныя звароты.

3.4. Пры адсутнасці ў зваротах якіх-небудзь рэкамендацый, патрабаванняў, хадайніцтваў, паведамленняў аб парушэнні актаў заканадаўства, недахопах у рабоце арганізацый альбо пры наяўнасці ў іх толькі падзякі, такія звароты прымаюцца да ведама, і адказы на іх не накіроўваюцца.

3.5. Ананімныя звароты, гэта значыць звароты заяўнікаў, у якіх не пазначаны прозвішча, уласнае імя, імя па бацьку (калі такое маецца) або ініцыялы грамадзяніна ці адрас яго месца жыхарства (месца знаходжання) альбо назва юрыдычнай асобы (поўная або скарочаная) або яго месца знаходжання, ня падлягаюць разгляду, калі яны не ўтрымліваюць звестак аб злачынстве, якое рыхтуецца, здзяйсняецца ці ўжо здзейснена.

4. ТЭРМІНЫ РАЗГЛЯДУ ЗВАРОТАЎ

4.1. Тэрмін разгляду зваротаў, накіраваных у арганізацыі для разгляду ў адпаведнасці з іх кампетэнцыяй, вылічваецца з дня, наступнага за днём рэгістрацыі зваротаў у гэтых арганізацыях у месяцах і каляндарных днях.

4.2. Пісьмовыя і электронныя звароты павінны быць разгледжаны не пазней за пятнаццаць дзён, а звароты, якія патрабуюць дадатковага вывучэння і праверкі, – не пазней аднаго месяца, калі іншы тэрмін не вызначаны заканадаўчымі актамі.

У выпадку, калі для вырашэння выкладзеных у зваротах пытанняў неабходны здзяйсненне вызначаных дзеянняў (выкананне работ, аказанне паслуг), атрыманне інфармацыі з замежнай дзяржавы ў тэрміны, якія перавышаюць месячны тэрмін, заяўнікам у тэрмін не пазней за адзін месяц з дня, наступнага за днём паступлення зваротаў, накіроўваецца пісьмовае паведамленне аб прычынах перавышэння месячнага тэрміну і тэрмінах здзяйснення такіх дзеянняў (выканання работ, аказання паслуг) або тэрмінах разгляду зваротаў па сутнасці.